ಸಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ

ಪದಕ್ಕೆ ಪದ ಬಂದು ಸೇರುವಾಗ ಅಕ್ಷರಗಳು ಲೋಪವಾಗುವುದು,ಅಕ್ಷರ ಬಂದು ಸೇರುವುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ಅಕ್ಷರದ ಬದಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಕ್ಷರ ಬಂದು ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ಎನ್ನುವರು

ಸಂಧಿಯಾಗುವಾಗ ಅಕ್ಷರ ಲೋಪವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಲೋಪ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು.
ಉದಾ- ಊರು+ ಅಲ್ಲಿ = ಊರಲ್ಲಿ
ಕಾಡು + ಇಗೆ = ಕಾಡಿಗೆ
ದೇವರು + ಇಂದ =>ದೇವರಿಂದ

ಸಂಧಿಯಾಗುವಾಗ ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ಆಗಮ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು
ಉದಾ-ಮೊಟ್ಟೆ+ಇಡು=ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡು

ಯಕಾರಾಮ ಸಂಧಿ
ಆ,ಇ,ಈ,ಎ,ಏ,ಐ ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳ ಮುಂದೆ ಸ್ವರ ಬಂದರೆ ನಡುವೆ ಯ, ಕಾರವು ಆಗಮವಾದರೆ ಅದು ಯ ಕಾರಾಗಮ ಸಂಧಿ
ಉದಾ
ಕಾ+ಅದೆ= ಕಾಯದೆ
ಹಳ್ಳಿ + ಅಲ್ಲಿ = ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ

ವಕಾರಾಗಮ ಸಂಧಿ
ಉ ಋ ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳ ಮುಂದೆ ಸ್ವರವು ಬಂದರೆ ವಕಾರವು ಬರುತ್ತದೆ.
ಉದಾ
ಗೋ + ಇನ = ಗೋವಿನ
ಕುಲ+ ಅನ್ನು = ಕುಲವನ್ನು

ಸಂಧಿಯಾಗುವಾಗ ಒಂದು ಅಕ್ಷರದ ಬದಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಕ್ಷರ ಬಂದರೆ ಅದು ಆದೇಶ ಸಂಧಿ
ಉದಾ
ಬೆಟ್ಟ+ತಾವರೆ=ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ
ಅಡಿ + ಕಲ್ಲು = ಅಡಿಗಲ್ಲು
ಕೆಳ + ತುಟಿ = ಕೆಳದುಟಿ
ಕಣ್ + ಪನಿ= ಕಂಬನಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿಗಳು

ಸಂಸ್ಕೃತ -ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ಸೇರಿ ಸಂಧಿಯಾದರೆ ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಧಿ

ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ವರ ಸಂಧಿಗಳು

ಸವರ್ಣದೀರ್ಘ ಸಂಧಿ

ಸಂಧಿಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವಾಗ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ವರಾಕ್ಷರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿ ದೀರ್ಘ ಸ್ವರ ಆದೇಶವಾದರೆ ಅಂತಹ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಸವರ್ಣಧೀರ್ಘ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು
ಉದಾ
ರವಿ+ಇಂದ್ರ = ರವೀಂದ್ರ.   (ಇ+ಇ=ಈ)
ದೇವ+ಆಲಯ= ದೇವಾಲಯ(ಅ+ಆ=ಆ)
ಗುರು+ ಉಪದೇಶ= ಗುರೂಪದೇಶ (ಉ+ಉ=ಊ)
ಮಹಾ+ ಆತ್ಮ = ಮಹಾತ್ಮ (ಆ+ಆ=ಆ)

ಅ,ಆ,ಇ,ಈ,ಉ,ಊ ಇವು ಸವರ್ಣ ಸ್ವರಗಳು

ಗುಣಸಂಧಿ

ಅ ಅಥವಾ ಆ ಎಂಬ ಸ್ವರಗಳಿಗೆ ಇ ಅಥವಾ ಈ ಎಂಬ ಸ್ವರ ಸೇರಿದಾಗ ಏ ಕಾರವೂ , ಉ ಅಥವಾ ಊ ಸ್ವರ ಸೇರಿದಾಗ ಓ ಕಾರವೂ ಋ ಎಂಬ ಸ್ವರ ಸೇರಿದಾಗ ಅರ್ ಕಾರವೂ ಆದೇಶವಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಗುಣಸಂಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ
ಉದಾ
ದೇವ+ ಇಂದ್ರ=ದೇವೇಂದ್ರ ( ಅ+ಇ=ಏ)
ಮಹಾ+ ಈಶ್ವರ = ಮಹೇಶ್ವರ ( ಆ+ಈ= ಏ)
ಚಂದ್ರ+ ಉದಯ = ಚಂದ್ರೋದಯ ( ಅ+ಉ=ಓ)

Samanya Kannada Adhyayana Kaipidi - Useful For PDO, TET, SDA, FDA, KPSC Group C, Morarji Desayi, Abakari Police And All Other Technical And Non Technical Exams ವೃದ್ಧಿ ಸಂಧಿ
ಅ,ಆ,ಕಾರಗಳಿಗೆ ಏ,ಐ ಕಾರಗಳು ಪರವಾದರೆ ಅವೆರಡರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಐ ಕಾರವೂ ,ಒ,ಔ ಕಾರಗಳು ಪರವಾದರೆ ಅವೆರಡರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಔ ಕಾರವೂ ಆದೇಶಗಳಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.ಇದಕ್ಕೆ ವೃದ್ಧಿ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು
ಉದಾ
ವನ+ಔಷಧ=ವನೌಷಧ ( ಅ+ ಔ= ಔ)
ಮಹಾ + ಔನತ್ಯ = ಮಹೌನ್ನತ್ಯ ( ಆ+ಔ =ಔ)

ಯಣ್ ಸಂಧಿ
ಇ,ಈ,ಉ,ಋ ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸವರ್ಣವಲ್ಲದ ಸ್ವರ ಪರವಾದರೆ ಇ, ಈ ಕಾರಗಳಿಗೆ ಯ ಕಾರವೂ,ಉ ಕಾರಕ್ಕೆ ವ ಕಾರವೂ,ಋ ಕಾರಕ್ಕೆ ರ ಕಾರವೂ ಆದೇಶವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಯಣ್ ಸಂಧಿ ಎನ್ನುವರು
ಉದಾ
ಅತಿ+ಅಂತ= ಅತ್ಯಂತ (ಇ ಕಾರಕ್ಕೆ ಯ ಕಾರ ಆದೇಶ)
ಪ್ರತಿ + ಉತ್ತರ = ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ( ಇ ಕಾರಕ್ಕೆ ಯ ಕಾರ ಆದೇಶ)
ಅಧಿ + ಆತ್ಮ = ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ( ಇ ಕಾರಕ್ಕೆ ಯ ಕಾರ ಆದೇಶ)
ಮನು + ಅಂತರ = ಮನ್ವಂತರ ( ಉ ಕಾರಕ್ಕೆ ವ ಕಾರ ಆದೇಶ)
ಪಿತೃ + ಅರ್ಜಿತ = ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ( ಋ ಕಾರಕ್ಕೆ ರ ಆದೇಶ)